Mycelium wallet herstellen: herstelzin, PDF-back-up of oude telefoon

De app is weg, de telefoon is kapot of de PIN wil u niet meer te binnen schieten, en ergens daarachter staat uw bitcoin. Of u er weer bij kunt, hangt van één ding af: wat u nog heeft. Neem, voordat u iets opnieuw installeert of begint te gokken, twee minuten om te begrijpen hoe Mycelium uw munten werkelijk bewaart. Een verkeerde eerste stap kan u opties kosten.

Uw bitcoin heeft nooit in de app gezeten

Mycelium is een mobiele Bitcoin wallet die sinds 2012 bestaat, een van de oudste op Android. De app heeft uw munten nooit bevat. Uw bitcoin staat op de blockchain, onaangetast door wat er met uw telefoon is gebeurd. Wat de app bevatte, waren uw privésleutels: de weg naar binnen.

Daarom vernietigt een verloren telefoon, een verwijderde app of een vergeten PIN op zichzelf niets. Wat telt, is uw back-up, en Mycelium heeft daar twee heel verschillende vormen van gebruikt:

• Een herstelzin van 12 woorden. Standaard voor elk HD-account, het normale accounttype dat Mycelium al jaren aanmaakt. De zin volgt BIP-39, een gedeelde standaard, en werkt daardoor ook in andere wallets.
• Een PDF-back-up. Oudere Mycelium-versies lieten u een Single Address Account aanmaken: één vast Bitcoin adres met een eigen, losstaande privésleutel. Daarvan maakte de app een afdrukbare PDF met een versleutelde QR-code, te ontgrendelen met een code van 15 letters die u apart opschreef.

Dat onderscheid bepaalt alles hieronder. Een Single Address Account maakt geen deel uit van uw 12 woorden: herstelt u de zin, dan komen uw HD-accounts terug en verder niets. Hetzelfde geldt voor een los geïmporteerde privésleutel, voor een watch-only account (alleen een adres of xpub, zonder sleutel) en voor een account dat aan een hardware wallet was gekoppeld. Bij zo’n account staan de sleutels op de Trezor, Ledger of KeepKey zelf, niet in Mycelium.

Voordat u iets probeert

Opent de app nog, op welk apparaat dan ook, maak dan nu een back-up via het back-upmenu van de app en schrijf de woorden op papier. Doe dat vóór u update, opnieuw installeert of experimenteert. Kijk daarbij ook welke accounts er in de app staan: een Single Address Account heeft zijn eigen PDF-back-up nodig, en een geïmporteerde sleutel moet apart worden geëxporteerd.

Opent de app niet, schrijf dan op wat u nog weet: waar de zin kan liggen, welke woorden u zich herinnert, of er ooit een PDF is gemaakt, en ongeveer wanneer u de wallet aanmaakte. Oude notities, een kluis, een archiefkast, een wachtwoordmanager en back-ups van vorige telefoons zijn de gebruikelijke vindplaatsen. Mensen vinden back-ups in laden die ze jaren niet meer hebben opengetrokken.

Twee veiligheidsregels tijdens het zoeken. Download Mycelium alleen uit de officiële appstores of via wallet.mycelium.com; nep-walletapps bestaan juist om mensen midden in een herstel te vangen. En voer uw herstelzin nooit in op een website, een ‘checker’ of een formulier. Geen enkele legitieme dienst vraagt er online om.

U heeft uw 12 herstelwoorden

Met de zin in de hand is de rest mechanisch:

1. Installeer de Mycelium app op uw (nieuwe) telefoon uit de officiële appstore.
2. Open de app en kies ‘Restore backup’ in plaats van een nieuwe wallet aanmaken.
3. Voer de 12 woorden in de oorspronkelijke volgorde in. Mycelium accepteert ook zinnen van 15, 18 en 24 woorden als de uwe uit een andere wallet komt.
4. Stel een nieuwe PIN in wanneer de app daarom vraagt.
5. Laat de app synchroniseren. Uw accounts, adressen en saldo worden van de blockchain geladen.

Vult een woord tijdens het typen niet automatisch aan, dan heeft u uw briefje waarschijnlijk verkeerd gelezen: elk geldig woord komt uit de vaste BIP-39-lijst van 2.048 woorden, en ‘buiId’ met een hoofdletter i staat daar simpelweg niet in. Kijk het handschrift opnieuw na voordat u aanneemt dat de zin fout is.

Had u meerdere HD-accounts, controleer dan of ze allemaal terug zijn en maak ontbrekende accounts in dezelfde volgorde opnieuw aan. Eén waarschuwing, bewust herhaald: typ die woorden alleen in de Mycelium app, nooit in een browser.

U heeft de oude PDF-back-up

Dan staan uw munten in een Single Address Account en geldt de route via de zin niet. Open Mycelium, ga naar de functie Cold Storage, scan de versleutelde QR-code uit de PDF en voer uw code van 15 letters in. De app ontsleutelt de privésleutel en toont het saldo; van daaruit kunt u de munten besteden of verplaatsen. Mycelium kon achter de 15 letters een zestiende teken tonen: dat is een controleteken om overschrijffouten te herkennen en hoort niet bij het wachtwoord zelf.

Bewaar bij voorkeur het oorspronkelijke PDF-bestand. Een onscherpe foto, een halve schermafbeelding of een zwaar gecomprimeerde scan kan de QR-code onleesbaar maken.

Deze route mislukt in de praktijk op twee manieren: de afgedrukte QR-code is vervaagd of beschadigd, of een paar tekens van de code ontbreken of zijn onleesbaar. Dat zijn beperkingen, geen doodlopende wegen. Een volledig onbekende code van 15 letters is een zoekruimte van 26 tot de macht 15, ruim 1,6 triljard mogelijkheden, en die valt niet blind te doorzoeken. Maar ontbreken er maar enkele tekens, zijn bepaalde letters moeilijk leesbaar of is het controleteken nog aanwezig, dan wordt de zoektocht klein genoeg om systematisch uit te voeren. Voorwaarde is dat de volledige PDF of de complete QR-code er nog is: het wachtwoord alleen bevat geen sleutel.

U bent uw PIN vergeten

Uw bitcoin is niet weg. De PIN vergrendelt alleen de app op die ene telefoon en beschermt niets op de blockchain.

Heeft u uw 12 woorden, dan is de schone oplossing: de app opnieuw installeren, herstellen en een nieuwe PIN kiezen. Mycelium heeft ook een ingebouwde PIN-reset, maar die laat u bewust enkele dagen wachten voordat hij ingaat, als bescherming tegen een dief die uw telefoon in handen heeft.

Heeft u uw woorden NIET, stop dan. Verwijder de app niet en reset niets. Die werkende app is op dit moment de enige kopie van uw sleutels. Gebruik desnoods de wachttijd van de PIN-reset, en maak een back-up zodra u weer binnen bent. Bedenk daarbij dat de zin niet alles dekt: een geïmporteerde sleutel of een Single Address Account moet u apart veiligstellen.

Welk geheim heeft u eigenlijk nodig?

Mensen zoeken naar hun ‘Mycelium-wachtwoord’, maar Mycelium heeft geen accountwachtwoord. Er bestaan drie afzonderlijke geheimen, en maar één daarvan bouwt de wallet opnieuw op. De PIN opent de app op één specifieke telefoon en is vervangbaar. De code van 15 letters opent de PDF-back-up van een Single Address Account. De zin van 12 woorden bouwt al uw HD-accounts op elk apparaat opnieuw op; dat is het geheim dat het meest telt, en het enige dat nooit het internet mag raken.

U heeft hersteld, maar het saldo staat op nul

Meestal zijn de munten niet verloren. Drie oorzaken verklaren bijna elk geval, in volgorde van hoe vaak we ze zien.

De munten stonden in een Single Address Account. De herstelzin bouwt alleen HD-accounts opnieuw op. Stond uw bitcoin op een losse sleutel, dan verschijnt hij na een herstel met de zin niet; daarvoor heeft u de PDF-back-up of het oorspronkelijke apparaat nodig. Hetzelfde geldt voor een los geïmporteerde privésleutel, een watch-only account en een account op een hardware wallet. Kijk uw oude papieren na op een PDF voordat u conclusies trekt.

De zin is geldig, maar niet de juiste. BIP-39-zinnen bevatten een checksum: het laatste woord wordt deels door de andere bepaald, zodat de meeste typfouten meteen worden afgewezen. Maar heeft u door de jaren heen meer dan één zin bewaard, van een testwallet of een verlaten installatie, dan kunt u een volkomen geldige zin herstellen die nooit de gevulde was. Een lege wallet na een schoon herstel betekent meestal dat er ergens nog een andere zin bestaat.

De app heeft nog niet gesynchroniseerd. Mycelium downloadt de blockchain niet zelf, maar haalt saldi op via de eigen servers van Mycelium. Geef de app tijd op een stabiele verbinding. Kent u een van uw oude ontvangstadressen, zoek het dan op via mempool.space: dat laat, onafhankelijk van welke app dan ook, zien of de munten er nog staan. Let daarbij ook op het adrestype: een adres dat met ‘1’ begint (legacy) en een adres dat met ‘bc1’ begint (SegWit) komen uit verschillende reeksen van dezelfde zin.

Uw zin is onvolledig of wordt afgewezen

Hier houden de thuismethoden op en begint systematisch werk. De wiskunde maakt gedeeltelijk herstel realistisch: elk ontbrekend woord heeft precies 2.048 kandidaten uit de BIP-39-lijst. Eén ontbrekend woord betekent 2.048 mogelijkheden; een computer werkt die in seconden af. Vier ontbrekende woorden betekenen ruwweg 17,6 biljoen ruwe combinaties, maar de checksum schrapt het merendeel daarvan nog vóór het echte testen begint, en weten op welke posities de woorden ontbreken maakt de ruimte nog kleiner.

Wij nemen Mycelium-zaken aan met een ongeldige zin (een verkeerd woord, een verkeerde volgorde, een checksumfout) of een onvolledige zin waaraan herstelwoorden ontbreken; een vast aantal gaten is daarbij niet doorslaggevend. De zoektocht draait systematisch op GPU-hardware, op machines die nooit met internet verbonden zijn, en nooit voordat het contract is getekend. Hoe lang het duurt, hangt af van hoeveel van de zin er nog is en wat u zich verder herinnert. Wat we niet kunnen, is een uitkomst beloven. Dezelfde situatie bij andere wallettypen behandelt onze bredere gids over het herstellen van een Bitcoin wallet.

Wanneer herstel niet mogelijk is

Eerlijkheid is goedkoper dan valse hoop, dus hier is het zonder omwegen. Een volledig verloren zin van 12 woorden, zonder geschreven kopie, zonder PDF en zonder apparaat waarop de app nog staat, kan door niemand worden hersteld. De zin codeert een getal van 128 bits; zonder houvast is de zoekruimte groter dan alle computers op aarde ooit kunnen afwerken. Een dienst die iets anders beweert, beschrijft iets wat niet kan.

Een kapotte telefoon is een misschien, geen ja. Staan de appgegevens nog in de opslag van de telefoon, dan is uitlezen op oudere toestellen soms mogelijk. Maar moderne Android-versies versleutelen alles, en zonder een telefoon die ontgrendelt, blijft die deur meestal dicht. Dat vertellen we u liever vooraf dan nadat u er geld aan heeft uitgegeven. Root, update of reset een oud toestel in elk geval niet zonder eerst te beoordelen wat dat met de appgegevens doet.

En omdat wanhoop oplichters aantrekt: blockchaintransacties zijn onomkeerbaar, en wij nemen geen zaken aan over gestolen crypto of oplichting. Ons werk is het reconstrueren van toegang voor mensen die hun munten nog bezitten.

Voorkom dat dit opnieuw gebeurt

Bent u weer binnen, verplaats de herstelde munten dan naar een nieuwe wallet met een nieuw aangemaakte zin. Een schone start verdient de voorkeur boven vertrouwen op een back-up die u al eens in de steek liet. Schrijf de nieuwe zin twee keer op papier en bewaar de kopieën op twee aparte plekken, offline. Niet als schermafbeelding, niet in cloudnotities, niet in een conceptmail: alles wat online synchroniseert, kan worden gelezen door wie in dat account komt. Papier vervaagt en brandt; voor grotere bedragen overleeft een metalen back-upplaat wat papier niet overleeft.

Gaat het bij u om een onvolledige zin, een beschadigde PDF-back-up of woorden waar u niet meer zeker van bent, begin dan met een vertrouwelijke beoordeling: een eerlijk antwoord op de vraag of het de moeite waard is, vóór enige verplichting. Geen herstel, geen vergoeding. Uw munten gaan nooit door onze handen: na een geslaagd herstel verplaatst u ze zelf naar een wallet die u zelf heeft aangemaakt, en voldoet u de afgesproken vergoeding zelf.

Veelgestelde vragen

Waarom toont mijn herstelde Mycelium wallet een saldo van nul?

Meestal omdat u een andere herstelzin heeft hersteld dan de gevulde, of omdat uw bitcoin in een Single Address Account stond, dat zijn PDF-back-up nodig heeft in plaats van de zin. Zoek een van uw oude adressen op via een blockchain explorer om te bevestigen dat de munten er nog staan.

Kan ik mijn Mycelium herstelzin in een andere wallet herstellen?

Ja. Mycelium gebruikt de BIP-39-standaard, dus de zin werkt in veel compatibele wallets. Verschijnt het saldo daar niet, controleer dan of het juiste derivatiepad en adrestype zijn gekozen.

Kan ik een Mycelium wallet herstellen zonder de herstelzin?

Soms. Met de PDF-back-up van een Single Address Account, met toegang tot een apparaat waarop de wallet nog staat, of wanneer er slechts enkele woorden ontbreken, is herstel vaak nog mogelijk. Zonder enige back-upinformatie is het over het algemeen niet mogelijk.

Herstelt de herstelzin alle accounts?

Nee. De zin bouwt alleen de HD-accounts opnieuw op. Een Single Address Account, een los geïmporteerde privésleutel, een watch-only account en een account op een hardware wallet hebben elk een eigen back-up of herstelroute.

Kan een vergeten wachtwoord van de PDF-back-up worden hersteld?

Dat hangt af van wat er nog van bekend is. Zijn enkele tekens onleesbaar of ontbreken er een paar, dan is een gerichte zoektocht vaak haalbaar; een volledig onbekende code van 15 letters niet. In beide gevallen moet de volledige PDF of QR-code er nog zijn.

Kan een oude telefoon helpen?

Soms, en alleen als u hem met rust laat. De oorspronkelijke installatie of een volledige apparaatback-up kan nog wallet- en accountgegevens bevatten, juist als de zin ontbreekt of als u geïmporteerde sleutels gebruikte. Verwijder de app niet en wis of reset het toestel niet voordat is beoordeeld wat er nog op staat.